Tình hình Tây Tạng và mâu thuẫn nội bộ

2008.03.19

Nhã Trân, phóng viên đài RFA

Một chiếc xe bị đốt cháy trong các vụ bạo động ở Tây Tạng. Photo AFP

Tình trạng xung đột về vấn đề Tây Tạng vẫn tiếp diễn và lan ra nhiều nơi, kể cả tại một số địa phương Hoa Lục có đông người Tây Tạng cư ngụ. Cuộc chống đối Bắc Kinh lần này dẫn đến một số hệ quả không những đối với quốc tế mà còn ngay trong nội bộ Tây Tạng.

Đã hơn một tuần kể từ khi hàng trăm tu sĩ Tây Tạng xuống đường kỷ niệm cuộc nổi dậy bất thành chống sự thống trị của Trung Quốc 49 năm trước và bị trấn áp bằng bạo lực, tình hình sôi sục vẫn tiếp diễn trong cộng đồng người Tây Tạng ở trong nước, lẫn ở ngoài nước.

Bắc Kinh chưa tỏ vẻ quan tâm đến lời kêu gọi của một số lãnh tụ quốc gia Hoa Lục tự chế đối với cuộc xuống đường của các tăng sĩ Tây Tạng, đồng thời giữ đúng đắn cương vị nước đăng cai Olympic 2008 để Thế vận hội kỳ này là một cuộc gặp gỡ quốc tế trong tinh thần giao hảo thân thiện. Lực lượng công an của Trung Quốc vẫn đàn áp tàn bạo những người biểu tình, thế nhưng chưa có dấu hiệu cho thấy người dân Tây Tạng sẽ khuất phục trước bạo lực.

Bất bạo động đã 50 năm.

Từ vài ngày qua Bắc Kinh không ngừng cáo buộc rằng Đức Đạt Lai Lạt Ma, vị lãnh đạo chính phủ lưu vong Tây Tạng và cũng là lãnh đạo tinh thần người dân xứ Tuyết, đang đứng sau lưng cuộc bạo động lần này. Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo nêu đích danh rằng đức Đạt Lai Lạt Ma đã xúi dục cuộc biểu tình của các tu sĩ. Trách nhiệm về cái chết của các nhà sư và việc phá hoại Thế vận hội Bắc Kinh 2008 cũng được qui cho người từng được quốc tế gọi là Phật sống.

>> Nhấn vào xem các hình ảnh biểu tình ở Tây Tạng

Trước các cáo buộc này, vị lãnh đạo tinh thần dân chúng Tây Tạng có phản ứng ra sao? Đức Đạt Lai Lạt Ma tuyên bố ngài không làm gì khuất tất, không dấu diếm gì đối với Trung Quốc. Thêm vào đó Ngài còn lên tiếng kêu gọi cả hai phía, Trung Quốc và Tây Tạng, chấm dứt bạo động. Theo ngài sự hy sinh của người dân xứ Tuyết, dù có lên đến cả ngàn sinh mạng, cũng không thay đổi được tình thế. Đức Đạt Lai Lạt Ma vẫn giữ vững lập trường từ lâu là Tây Tạng phải được tự trị và bảo tồn nền văn hoá dân tộc.

Đức Lạt Lai Lạt Ma tuyên bố từ Ấn Độ trong cuộc sống lưu vong hôm thứ Ba vừa qua rằng nếu bạo động tại Tây Tạng vượt ngòai tầm kiểm soát, ngài sẽ từ nhiệm nếu hành động này khiến các cuộc đổ máu thôi tiếp diễn.

Các nhà tu Tây Tạng xuống đường biểu tình ở Xiahe, Trung Quốc, hôm 14 tháng 3. Cùng ngày vài người tử thương trong cuộc xuống đường ở thủ đô Lhasa để tưởng niệm ngày vùng lên chống Trung Quốc xâm lăng Tây Tạng năm 1959. Hình AFP

Tự trị chưa đủ

Kể từ khi bắt đầu cuộc sống lưu vong năm 1959 sau khi Bắc Kinh siết chặt ách thống trị tại Tây Tạng, ngài luôn chủ trương đòi tự trị cho xứ sở. Suốt mấy mươi năm vận động dư luận quốc tế, Đức Đạt Lai Lạt Ma được kể là thành công về ngoại giao, và được sự kính trọng của nhiều lãnh tụ hàng đầu thế giới như Thủ tướng Đức Quốc, Thủ tướng Canada, và Tổng thống Hoa Kỳ.

Trước cuộc nổi dậy của người dân lần này, chủ trương đòi tự trị của Ngài không thay đổi. Thế nhưng, suy nghĩ đó của người từng được trao giải Nobel Hòa bình, được tặng huân chương Quốc hội cao quý nhất của Mỹ, không được sự đồng tình hoàn toàn từ cố hương, nhất là của nhiều người trẻ.

Nhiệt huyết thanh niên cộng với lòng yêu nước sục sôi đã khiến thế hệ trẻ Tây Tạng bất mãn với thỉnh nguyện tự trị mà họ cho là khiêm tốn của vị lãnh đạo dân tộc. Thanh niên Tây Tạng hôm nay hỏi tại sao chỉ xin được tự trị mà không đòi hỏi độc lập cho đất nứơc? Với ước vọng quốc gia hoàn toàn thoát ách thống trị của ngoại bang, thoát vòng kiềm toả của Trung Quốc, tuổi trẻ Tây Tạng vươn vai đứng lên đòi một sự tự do tuyệt đối.

Cùng với lớp người trẻ này, tăng sĩ Tây Tạng đã không còn giữ được kiên nhẫn để trông chờ kết quả đấu tranh ngoại giao do đức Đạt Lai Lạt Ma lãnh đạo mà đã bắt đầu đứng lên tự quyết định vận mạng cho quê hương.