Nhà Dòng nữ tu ở Vĩnh Long gắng đòi lại đất 43 lần trong 28 năm, từ khi bị
trưng thu. Nay chính quyền địa phương mới trao quyết nghị.
Photo courtesy of vietcatholic.net
Cơ sở nhà Dòng Thánh Phaolô đã bị trưng thu gần 30 năm,
nay sẽ được biến thành khách sạn. Photo courtesy of vietcatholic.net
Từ sau năm 1954 ở Miền Bắc và 1975 ở Miền Nam, nhiều cơ sở tôn giáo không còn
được là chủ thể cho các họat động của họ như trước đó. Chính quyền Hà Nội hoặc
trưng thu, hoặc mượn hay bằng những hình thức khác chuyển quyền sử dụng các cơ
sở của giáo hội.
Gần đây nhiều cơ sở được các giáo hội yêu cầu trả lại để họ dùng vào mục đích
tôn giáo, phục vụ xã hội. Một trường hợp mới được biết đến là cơ sở của Dòng
Thánh Phao Lồ thuộc Giáo Hội Công Giáo tại thị xã Vĩnh Long.
Cơ sở của Dòng Thánh Phao Lồ tại số 3 Tô Thị Hùynh, thị xã Vĩnh Long khu vực
Đồng bằng Sông Cửu Long bị trưng thu đã gần 30 năm , nhưng nay mới nhận được
quyết định cho biết lý do. Theo đó những nữ tu ở đó phải rời đi để cơ quan
chức năng tiếp quản cơ sở. Nữ Tu Trần Thị Phụng trình bày:
“Cách đây 3 hôm nhà nước trao cho chúng tôi quyết định tịch thu cơ sở, tức là
tịch thu cơ sở rồi 28 năm sau mới đưa quyết định. Cái quyết định này ở phần
đầu thì viết bằng máy đánh chữ của mình ngày xưa, còn mấy đoạn sau là viết
bằng vi tính. Trên một quyết định mà có hai tuồng chữ khác nhau như vậy và
không có chữ ký của một người nào cả. Trên bản sao đó để là Quyết Định 1585 ,
nói rằng chúng tôi nuôi cô nhi để chống phá cách mạng, coi như đó là một cái
tội."
Câu chuyện xảy ra cách đây hơn 30 năm ra sao? Người phụ trách Dòng lúc bấy giờ
là nữ tu Lê Thị Trạch, nay đã ngòai 80 tuổi, và vẫn giúp các nữ tu khác trong
việc giữ trẻ ở tại Kiên Giang, kể lại:
“Đài phát thanh nói là chúng tôi có chứa vũ khí, nhưng mà thật ra thì đó là
mấy cây súng (đồ chơi) của mấy đứa bé, chứ còn tụi tui thì không có súng ống
gì hết trơn.”
43 lần đơn xin giải quyết Nữ tu Trần Thị Phụng cho biết về quá trình
kiện tụng lâu nay như sau:
“Chúng tôi đã gửi đơn đi tất cả các nơi, các cơ quan ban ngành của nhà nước,
từ năm 2002 cho tới bây giờ. Chúng tôi đã gửi như vậy là 43 lần, cho đến giờ
này là 43 lần đơn. Tất cả những hồ sơ mà 43 lần chúng tôi gửi đi thì đều gửi
đến tất cả các ban ngành, từ trung ương cho đến địa phương.
Trung Ương thì hồi năm rồi Trung Ương ra một quyết định. Trung Ương có nghĩa
là Bộ Xây Dựng ra cái quyết định số 88 trả lời rằng trường hợp của chúng tôi
là không giải quyết. Khiếu nại của chúng tôi là không giải quyết. Vắn tắt vậy
thôi, nhưng mà hỗ trợ cho chúng tôi 3 công đất và 1 tỷ rưỡi. Và cái miếng đất
đó thì nhà nước không trả lại cho chúng tôi. Diện tích của miếng đất chúng tôi
bị mất là 10.235 mét vuông, miếng đât ở trong thị xã Vĩnh Long, 4 mặt tiền.
Bây giờ nhà nước hỗ trợ cho chúng tôi một miếng đất ở ven thị xã.”
Giải thích của chính quyền
Theo quy định của chính phủ Việt Nam, ở cấp tỉnh thì Sở Tài nguyên- Môi
trường là cơ quan chịu trách nhiệm về các vấn đề đất đai trong tỉnh. Một viên
chức của Sở này nói về vụ việc cơ sở Dòng Thánh Phao Lồ, ở số 3 TôThị Huỳnh:
"Cái này đã đến Uỷ Ban rồi. Uỷ Ban cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp rồi. Cái đó
đã giải quyết một phần nào rồi đó."
Một viên chức khác thì nói đến công tác quy họach đất đai trong tỉnh:
"Quy hoạch là định hướng dài hạn mà, thành ra mình sẽ khoanh vùng để bố trí sử
dụng cho mục đích nào mà có hiệu quả cao nhứt. Cái tranh chấp đó tức là một
yếu tố phụ thôi chớ không có xem xét chính."
Vụ lợi trên đất trưng thu
Tuy nhiên theo nữ tu Lê Thị Trạch thì bản thân nhà dòng không đồng ý với
việc sử dụng hiện nay là tiến hành cho xây dựng một khách sạn trên cơ sở bị
trưng thu trước đây:
“Thật ra cái nhà đó thì lúc trước (nhà nước) hứa là làm việc xã hội, xây bệnh
viện nhi đồng. Bây giờ mua bán để lấy tiền để mà làm khu du lịch thì nhà dòng
chúng tôi không đồng ý.
Nữ tu Trần Thị Phụng thì nói lên quyết tâm của nhà dòng:
“Chúng tôi cũng đã có ghi trong văn bản của hồ sơ khiếu nại. mà gần nhứt chúng
tôi mới gửi cách đây 3 tuần, thì chúng tôi nêu cái câu cuối cùng rằng "Chúng
tôi sẽ bảo vệ cái cơ sở này cho tới cùng." Nếu có ai đó, nếu có đơn vị nào đó
đến thi công thì chúng tôi sẽ có mặt để ngăn chận.”
Vấn đề khiếu kiện đất đai lâu nay vẫn dằng dai tại Việt Nam không thể giải
quyết được. Một trong những vướng mắc là cách giải quyết thiếu tính thuyết
phục từ phía cơ quan chức năng.